Business Talk met Iwan Smit
Interview / 3 jaar ago

Business Talk met Iwan Smit

Iwan werkt nu in het Boijmans in een gastatelier tijdens de tentoonstelling van Fra Bartolommeo. Met publiek reageert hij op de tentoonstelling.

De aanleiding voor dit interview is een bijeenkomst van @boijmans. CBM heeft daar voor een publiek een vraaggesprek gehouden waar niet het werk, maar de praktijk van de creatief centraal staat. De centrale vraag is dan: hoe lukt het jou om op je 27e in het Boijmans te staan?

Tekst: Mark Bode

Fotografie: Anouk Griffioen

Hoe is het allemaal begonnen?
“Ik teken al mijn hele leven. Mijn eerste herinnering daaraan is volgens mij toen ik 3 jaar was.
Op school ging het de hele tijd mis. Pas toen ik op het Grafisch Lyceum (GLR) kwam op mijn 17e kreeg ik het naar mijn zin. Ik zat opeens tussen de mensen die dezelfde passie hadden als ik. Dat was te gek. Omdat er opeens meer waren die heel goed konden tekenen, ontstond er ook een enorme competitie. Al snel kreeg ik het gevoel dat ik mijn werk ook buiten school wilde laten zien. Om me heen had je een levendige uitgaansscene. Ik ben toen flyers gaan maken voor feesten en cafe’s.”
Vanaf welk moment merkte je dat je aandacht van buiten kreeg?
“Ik deed mee aan  een tentoonstelling in Bootleg. Dat was een cafe waar je nog terecht kon als alle andere cafes dicht waren. Aan het eind van het jaar werd mijn werk als het beste geselecteerd en de winnaar mocht toen in het CBK (destijds genaamd “rechtsachter”) exposeren. Zo kwam ik al heel jong (ik was toen 17 of 18) in aanraking met de wat serieuzere kunstwereld.”
Verkocht je toen ook al?
“Ja, bij die tentoonstelling verkocht ik al best wat werk. Tegen veel te lage prijzen denk ik nu, maar voor mij was het heel veel geld. Ik heb toen voor iets van € 1500 verkocht. En kreeg nog voor € 1000 Harolds tegoed. Vanaf toen heb ik wel de smaak te pakken gekregen.”
Hoe heeft zich dat verder doorgezet?
“Ik ging vervolgens stage lopen bij Jelle Geisbrechts. Daar was ik behoorlijk vrij, maar ik kon hem wel vragen hoe ik prijzen moest vragen, offertes kon maken enzo. Ik heb daar toen bewust het succes van het CBK willen voortzetten.”
Lukte dat?
“Soms wel, soms niet. Er gingen wel eens maanden voorbij dat ik niets verdiende. Dan nam ik een bijbaantje. Maar als ik aan werk was dacht ik: ‘hier word ik niet gelukkig van en volgens mij is het niet zinnig.’ Op een gegeven moment dacht ik ‘het moet toch niet zo moeilijk zijn om binnen een dag zelf die € 60 te verdienen? Hoe moeilijk kan het zijn?’. Vanaf dat moment ben ik gestopt met bijbaantjes en heb me hier steeds op gericht. Het wordt nl. ook te gemakkelijk dat je dat geld in een bijbaantje kunt verdienen. Maar ja, in het begin moest ik dan wel eens shag kopen in plaats van sigaretten. Sinds een jaar of 3-4 kan ik er van leven.”
Waren er nog meer punten waarop je voor je gevoel ‘tractie’ kreeg?
“Ik werd benaderd door Woei. Die wilden een flyer voor de sale. Ik heb toen 3 dagen gezwoegd om een hele toffe flyer te maken. Bij Woei waren ze superenthousiast en zij kregen ook heel veel positieve reacties van hun klanten. Vervolgens heeft Woei me gevraagd om een T-shirt ontwerp te maken. Die waren binnen no-time uitverkocht. Vervolgens heb ik een hele reeks gemaakt. Later kwam ook The Hundreds. Ik weet zeker dat dit komt doordat ze de T-shirts van Woei hebben gezien.”
Je hebt een herkenbare stijl. Richt je je daar bewust op? Sommige mensen zijn van mening dat je meerdere stijlen zou moeten kunnen als illustrator. Hoe kijk jij daar tegenaan?
“Ik heb me altijd gericht op 1 stijl. Je hebt van jezelf een handschrift en dat ontwikkel je verder. Dat zorgt voor herkenbaarheid, mensen weten me te vinden. Dat is belangrijk.
Maar ik ben wel breed inzetbaar. Ik kan zowel digitaal werken als handmatig (tekenen, schilderen) en ruimtelijk. Ik werk zowel commercieel als autonoom.
Verder maak ik bewuste keuzes in de opdrachten. Als mensen interesse hebben en mij een mailtje sturen antwoord ik meteen met de vraag welk budget ze hebben. Dan haken sommigen af maar het is wel meteen duidelijk. Ik werk ook volgens het principe van de 3 p’s: poen – prestige – plezier. Twee van deze 3 p’s moeten minimaal aanwezig zijn, anders doe ik het niet.”
Je hebt regelmatig opdrachten die voor zichtbaarheid zorgen. En hoe zorg je ervoor dat jouw werk nog breder gezien wordt? Benader je blogs, sta je op behance?
“Nee daar werk ik niet actief aan. Ik ben wel heel actief op Facebook en Instagram. Dat zijn voor mij de main kanalen. Ik heb daar inmiddels veel volgers. Dit werkt voor mij omdat die media gewoon bij me passen. In het begin gebruikte ik de accounts ook voor mijn privé foto’s, maar dat ben ik aan het minderen. Ik post alleen wat ik echt relevant en interessant vindt, dat boeit mensen. “
Het lijkt erop dat je steeds heel bewust keuzes maakt..
“Ja grappig dat je dit eruit haalt. Dat komt misschien omdat ik van jongs af aan al het spel Magic speel. In dat spel leer je ook steeds vanuit verschillende opties de juiste strategische beslissing te nemen.”
Wat maakt jou nog meer anders dan anderen die misschien niet zo boven komen drijven?
“Ik neem ook risico. Ik moest bijvoorbeeld voor Oranjebitter festival binnen 3 weken 2 sculpturen maken. Ik denk dat veel collega’s dat niet aangepakt zouden hebben. Ik wel en heeft me ook heel erg veel stress gekost. Maar het stond er wel en heeft enorm veel publiciteit opgeleverd. Ik neem dan ook het risico dat je laatste werk niet het allerbeste werk is. Maar dat hoeft wat mij betreft ook niet zo te zijn. Het kan best gebeuren dat je een keer wat minder werk levert. Ik zet het dan alleen niet in mijn portfolio..”
Wat maakt jou zo ambitieus?
“Ik ben ontzettend dankbaar dat ik iets goed kan. En dat ik niet van 9 tot 5 ergens in een winkel hoef te staan. Dat je geld kunt verdienen met onconventionele dingen doen.”
Als je vrij denkt, hoe zie jij jezelf dan werken over een aantal jaar?
“Een Joep van Lieshout-achtige plek. Joep is wel mijn held. Die heeft een heel kunstbedrijf opgezet waarmee hij verschillende dingen doet en met mensen samenwerkt. Dat lijkt me wel echt te gek en zie ik mezelf wel doen. Maar dat is toekomstmuziek, een jaar of 10 ofzo.”

De tentoonstelling Fra Bartolommeo en het bijbehorende werk van Iwan is nog t/m 15 januari 2017 te bewonderen in het  Museum Boijmans van Beuningen. Kijk hier voor meer info.

@Boijmans is dé nieuwe club voor (Rotterdamse) kunstliefhebbers tot 45 jaar. @Boijmans biedt bijzondere ontmoetingen, een exclusief kijkje achter de schermen en een interessant netwerk. Lees hier meer!